Op de fiets door de woestijn voor Reinier

De Bergse Gerda de Bot naast een foto van haar zoon Reinier, die in 1994 in Israël omkwam bij een bomaanslag.foto Thom van Amsterdam

De Bergse Gerda de Bot naast een foto van haar zoon Reinier, die in 1994 in Israël omkwam bij een bomaanslag.foto Thom van Amsterdam

 

BERGEN OP ZOOM - Reinier Verbiest kwam vijftien jaar geleden in Tel Aviv om het leven bij een aanslag van Hamas op een bus. Zijn moeder Gerda de Bot en zijn broer Eelco gedenken Reinier, die 25 jaar werd, in oktober van dit jaar met een tocht door de Israëlische woestijn.

Eelco legt de bijna twee weken durende tocht af per fiets, moeder Gerda volgt in een camper.

Gerda de Bot is met haar moeder aan het winkelen in Amsterdam. Terwijl ze een kopje koffie drinken hoort ze op de radio het bericht van een bomaanslag in Tel Aviv. "Ik zei, ik moet naar huis, dit is het. Ik voelde het aan mijn maag."

Thuisgekomen probeert de Bergse, toen woonachtig in Overveen, wanhopig contact te krijgen met haar zoon Reinier, 25 jaar, student fysiotherapie, die in Tel Aviv stage loopt. 'Hij is naar de universiteit' krijgt ze urenlang te horen. Tot de andere ochtend de politie op de stoep staat. Ze weet het direct. "Dus toch."

Op 19 oktober 1994 steekt Reinier Verbiest in Tel Aviv een straat over als een bus passeert, waarin een met explosieven beladen Hamas-aanhanger zichzelf opblaast. Reinier is op slag dood. Ook 21 andere mensen komen om het leven. "Het is nog steeds moeilijk om naar het nieuws te kijken. Dit soort beelden komt helaas regelmatig voorbij."

Toch heeft Gerda het een plek kunnen geven, zegt ze, bijna vijftien jaar later. "In het begin zeiden mensen vaak tegen mij: 'Waarom moet het jou gebeuren?' Waarom wel bij een ander en niet bij mij, reageerde ik dan. Je probeert het zo nuchter mogelijk te benaderen, 'het zal zijn tijd geweest zijn', maar het is natuurlijk verschrikkelijk moeilijk. Ik had het bijvoorbeeld heel zwaar toen Eelco ouder werd dan Reinier. En toen hij trouwde en kinderen kreeg."

Een rustige, bedachtzame jongeman met een brede kijk op de wereld, die ook uitbundig kan zijn. Bewust kiest Reinier, geboren in Bergen op Zoom maar opgegroeid in Middelburg, Nieuwkoop en Overveen, voor een stage in Israël. "Hij had iets met het joodse volk, zonder te weten waar dat precies vandaan kwam. En, zei hij, in Nederland heb je geen hospitalen voor oorlogsslachtoffers. Als ik daar heb gewerkt, dan schrik ik hier nergens meer van."

Jarenlang koestert Gerda de hoop 'dat het nog ergens goed voor is geweest'. " Reinier is begraven in Overveen. Op zijn grafsteen staat: 'Zijn lichaam genomen uit haat, zijn ziel gegeven voor vrede'."

Al vijf jaar weet ze dat zijn dood toch zinloos is geweest. Tien jaar lang bezoekt Gerda trouw de memorial in Tel Aviv, waar de 22 doden die te betreuren vielen worden herdacht. Tot het geweld weer in alle hevigheid losbarst. "Dan besef je dat het niets heeft uitgehaald en dat het ook niet goed zal komen."

Dit najaar keert ze terug, als ze haar zoon volgt, die per fiets door de woestijn trekt om Reinier te herdenken. "Hij loopt al een paar jaar met het idee om iets speciaals te doen. Toen kwam hij met de fietstocht en vroeg me mee te gaan. Oké, zei ik. Zo alleen door de woestijn, dat heeft toch iets engs. En ik ben daar al een zoon kwijt geraakt."

Het wordt een tocht die de boodschap van vrede uitdraagt. "Ik leg me er niet bij neer dat de dood van mijn broer zinloos is geweest", zegt de in Wijk bij Duurstede woonachtige Eelco (36). "Ik ben ervan overtuigd dat de dood een doel heeft voor mensen die ermee te maken krijgen. Ik worstel al vijftien jaar met de vraag wat mijn taak is. Wat ik in ieder geval weet, is dat ik op zijn begrafenis de hoop heb uitgesproken, dat hij niet zou worden vergeten. Maar we zijn een generatie verder en bijna niemand weet nog van die aanslag."

Eelco en Gerda willen 19 oktober vertrekken vanuit Tel Aviv voor een tocht langs onder meer de Gazastrook, Jeruzalem en Nazareth. Op 1 november keren ze terug, de dag van de herdenking.

Hoe verschrikkelijk het ook is wat ze is overkomen, ze koesteren geen haat voor het Palestijnse volk. "De moordenaar is dood. Op wie kan ik boos zijn?", zegt Gerda.

Eelco: "Mijn eerste reactie was, ik schiet die vent kapot. Toen hoorde ik dat het een zelfmoordaanslag was. Ik weet er te weinig vanaf om partij te kiezen. Het enige wat ik voorlopig kan doen is schreeuwen om aandacht; 'kijk wat hier blijft gebeuren!'" Dat de tocht door Israël er komt staat vast, maar Gerda en Eelco voegen daar aan toe dat ze weinig ervaring hebben.

"We zouden blij zijn als mensen ons kunnen helpen. Adviezen zijn welkom", zegt Gerda. Ook sponsors kunnen zich melden. Eelco: "Ik hoop dat er zoveel binnen komt dat ik in staat ben iets op te zetten voor Palestijnse jongeren, zodat ze hun eigen toekomst kunnen opbouwen."

Reacties kunnen naar: info@reinierverbiest.nl

Bron: BN De Stem
Link klik hier

 

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

Utrechtse student vond 15 jaar geleden de dood bij zelfmoordaanslag in Tel Aviv - Emotionele fietstocht voor vermoorde broer


WIJK BIJ DUURSTEDE
Een schreeuw wordt zijn monsterfietstocht. ,,Schudden aan de poorten van het collectief besef,'' zegt Eelco Verbiest (36) uit Wijk bij Duurstede. Een emotionele tocht ook. Hij houdt hem ter nagedachtenis aan zijn vermoorde broer: in oktober is het 15 jaar geleden dat de toen 26-jarige Reinier Verbiest om het leven kwam bij een zelfmoordaanslag op een stadsbus in Tel Aviv, Israël.

Reinier had er, op anderhalve week na, een stage van vijf maanden op zitten in Tel Aviv, in het kader van zijn studie aan de Hogeschool voor Fysiotherapie Thim van der Laan in Utrecht. Hij had op de ochtend van de 19de oktober 1994 met een stel vrienden een kop koffie gedronken op een terras en stak na afloop de weg over, moest wachten op een bus die voor zijn neus stopte bij een halte. ,,In de bus zat er eentje van Hamas,'' zegt Eelco, ,,de organisatie die de aanslag naderhand opeiste. En die passagier trok aan een touwtje. Reinier ging mee. Delen van hem werden tientallen meters verderop gevonden. Een vriend wist hem later te identificeren aan de hand van stukjes van z'n broek en een snipper van zijn bankpas.''
Wat daar in het centrum van Tel Aviv gebeurde, bijna 15 jaar geleden, wordt indringend duidelijk uit de foto die een persfotograaf vlak na de aanslag maakte. Die staat in het jaarboek 'Het aanzien van 1994', op de dubbele pagina 164/165: een uiteengereten bus, links ervan is het lichaam van een slachtoffer waarneembaar, voor de rest alleen een wirwar van brokstukken. Het officiële dodental werd vastgesteld op 22, er vielen ruim 40 gewonden.
Verbiest gaat de dood van zijn broer herdenken met een 1200 kilometer lange fietstocht door Israël. De tocht begint 19 oktober en duurt tot 1 november, dit keer de dag van de jaarlijkse herdenking van de aanslag bij het monument dat op de plek ervan is opgericht. De dag waarop de herdenking wordt gehouden, varieert, omdat de stand van de maan dat moment mede bepaalt, zegt Verbiest.
Met de tocht, die wat hem betreft in Israël de nodige aandacht van de media krijgt, wil Verbiest mensen er ook van bewust maken dat de situatie in Israël sinds de aanslag niet is veranderd, ook al is de mensheid inmiddels een generatie verder: ,,Mensen doe er wat aan, hou ermee op, wil ik ermee uitroepen. Ik heb verder geen standpunt over de situatie in het Midden-Oosten, maar de dood van mijn broer is zo zinloos geweest nu daarna weer duizenden slachtoffers zijn gevallen. Wanneer de strijd door de aanslag was beëindigd, omdat men de waanzin ervan was gaan inzien, had ik vrede kunnen hebben met zijn dood, of in elk geval erin kunnen berusten.''
Reinier was een sociale vrijbuiter, zegt Eelco: ,,Een levensgenieter. Hield van mooie spullen. Kocht ze ook als hij geen geld had. Had grote plannen in de fysiotherapie, wilde 'n bloeiende praktijk opzetten, later. Ging naar Israël, omdat hij na die trip alles op zijn vakgebied zou kunnen.'' Geëmotioneerd: ,,Nou ja, dat heeft dan niet zo mogen zijn.''

Het laatste contact
'Het leek wel een ingreep van hogerhand'
De telefoonkaart van zijn broer Reinier haperde. En dat was een ingreep van hogerhand, is de stellige overtuiging van Eelco Verbiest. Het gebeurde tijdens een telefoongesprek vlak voor Reiniers gewelddadige dood. Die belde vanuit Israël, om even bij te praten met thuis. ,,Mijn moeder had hem eerst aan de telefoon,'' zegt Eelco, ,,maar na een paar minuten gaf ze de hoorn over aan mij, want hij had maar vijf minuten gesprekstijd op zijn kaart zitten. We praatten en praatten, en de telefoon viel niet uit. Bijna een uur hebben we nog kunnen van alles kunnen uitwisselen. Ik heb de hoorn ook weer aan mijn moeder gegeven en na een tijdje kreeg ik hem weer terug. Alsof het van boven kwam, maar de kaart bleef steken op een paar seconden. Kennelijk moest alles nog met hem worden uitgepraat en besproken. Op het moment dat het gebeurt, denk je aan een technische storing, maar naderhand geloof je daar niet meer in.''


De reis
Zwaarste etappe wordt 225 km woestijn op één dag tussen Tel Aviv en Eilat
Eelco Verbiest fietst in oktober eerst van Tel Aviv in het midden van Israël naar Eilat in het zuiden. Eén etappe is 225 kilometer lang, via een asfaltweg door de Negev-woestijn.
,,Dat wordt mijn zwaarste opgave, want ik wil dat op één dag doen. Het is me afgeraden door mensen die het land kennen in de woestijn te slapen, vanwege de veiligheid. Maar het is daar in oktober overdag tussen de 30 en 40 graden Celsius, dus dat wordt zwaar.''
,,Vorig jaar heb ik drie weken door Frankrijk gefietst en toen heb ik 175 kilometer op één dag gehaald bij een lagere temparatuur. 's Avonds was ik toen helemaal kapot.''
Op de terugweg moet hij die route nogmaals rijden. Daarna gaat hij naar de oostkant van Israël en vervolgens, onder meer langs Jeruzalem, naar het noorden. Dan komt hij door berglandschap: een volgende uitdaging.
Structureel trainen daarvoor doet hij niet: ,,Ik heb het telkens weer te druk met van alles.'' Maar, zegt hij, hij zal de komende maanden geregeld naar zijn werk fietsen. Hij is buschauffeur bij busmaatschappij GVU in de stad Utrecht, vanuit Wijk een rit van zo'n 25 kilometer heen en 25 kilometer terug: ,,En ik heb mijn basisconditie.'' Zijn moeder zal hem begeleiden. Waarschijnlijk volgt ze in een auto en slaapt in pensions of kleine hotels. ,,Ik slaap wel in 'n tentje.'' Aanvankelijk zou zijn moeder in een camper gaan: ,,Maar die zijn daar niet te huur en er een tijdelijk invoeren mag niet.''
De reis wordt kostbaar en daarom heeft hij sponsors nodig. ,,Voor de fiets ben ik in gesprek met een plaatselijke fietsenmaker. Maar bijvoorbeeld alleen de fiets laten overvliegen kost al 250 euro. Dan zijn er nog de kosten van de reis, de overnachtingen en de maaltijden. Dus ik hoop op steun.''


Het graf
Eelco Verbiest is ervan overtuigd dat graf van zijn broer Reinier zich in Israël bevindt
Reinier Verbiest is indertijd acht dagen na zijn dood in Nederland begraven. Maar zijn broer Eelco is vast van plan, als hij in oktober in Israël is, naar 'diens graf' op een grote begraafplaats even buiten Tel Aviv te gaan. ,,Daar is een brothers grave waar alle 22 slachtoffers van de aanslag gezamenlijk zijn begraven,'' zegt Verbiest, ,,en voor mij is dat het ware graf van mijn broer.''
Principiële, ceremoniële of emotionele gevoelens steken niet achter die overtuiging, hij gelooft daadwerkelijk dat de stoffelijke resten van zijn broer indertijd in Israël zijn achtergebleven. ,,Op de eerste plaats is een religieuze regel in Israël dat iedereen die daar is overleden daar ook begraven dient te worden. Bovendien wijzen de feiten erop dat wij in 1994 een lege kist hebben ontvangen.''
Het gaat om twee zaken. Zijn vader reisde daags na de aanslag naar Israël om de stoffelijke resten van zijn zoon mee te krijgen voor een begrafenis in Nederland. Aanvankelijk lukte dat niet, maar toen hij stampij maakte, kreeg hij direct een kist mee. Geheel tegen de geldende regels in, werd de kist op Schiphol niet omgewisseld. De reis moet plaatsvinden in een kist met een loden binnenkist maar die mag om milieuredenen de grond niet in. Toch kreeg de familie de kist gewoon mee. ,,Omkisten mocht niet, werd er gezegd,'' aldus Eelco, ,,en dat sterkt mij in mijn overtuiging.''

 

Bron: AD/ Utrechts NieuwsBlad
Auteur: Jos van der Meer